Uiteindelijk zijn we allemaal met slechts één doel hier op aarde: ons voort te planten. Mannen en vrouwen hebben daarvoor zo hun eigen strategieën, wat z’n weerslag blijkt te hebben op de product- en merkkeuzes die we maken. Mannen zoeken variatie terwijl vrouwen hun favoriete merken liever trouw blijven. Dit effect valt bovendien te versterken door middel van de juiste marketing. Recent onderzoek van Chen, Zheng en Zhang (2016) maakt dit goed inzichtelijk, ik vertaal het als consumentenpsycholoog voor je naar de praktijk.
Wandel je de MediaMarkt of BCC in? Surf je naar TVStore of PlatteTVDiscounter? De winkels en webshops hebben alle modellen netjes op een rij staan, zodat je die goed met elkaar kunt vergelijken. Handig, toch? Zeker, al schuilt er ook een gevaar in. We beoordelen producten die we met elkaar vergelijken anders wanneer ze alvast naast elkaar staan dan wanneer we ze afzonderlijk van elkaar te zien krijgen. Twee schermen pal naast elkaar in de MediaMarkt of een online vergelijking tussen twee modellen trekken onze aandacht naar afwijkende eigenschappen die ons verleiden een onnodig dure televisie te kopen.
Blij worden van mooie aankopen? Betaal met cash geld
4 april 2016Marketeers zijn doorlopend op zoek naar methoden om ons zo krachtig mogelijk te binden met de aankopen die we doen. Het is echter ook mogelijk om die kennis voor je eigen voordeel in te zetten. Uit recent onderzoek van Shah, Eisenkraft, Bettman en Chartrand (2016) blijkt dat de betaalwijze die we kiezen invloed heeft op de emotionele connectie die we voelen met onze aankoop. Dat betekent dat we gelukkiger kunnen worden van onze aankopen, door daarvoor de juiste betaalmethode te kiezen. Hoe zich dat naar de praktijk vertaalt? Ik leg het je uit als consumentenpsycholoog.
Beleg je in aandelen, handel je in opties via BUX of ben je gewoon benieuwd waarom zo weinig particuliere actieve beleggers erin slagen op de lange termijn een positief rendement te behalen? Er zijn verschillende psychologische effecten van invloed: het einde van een lijngrafiek kan ons beïnvloeden en het disposition effect stuurt aan- en verkoopmomenten. Dit effect zorgt ervoor dat particuliere beleggers eerder geneigd stijgende aandelen van de hand te doen (de winst te pakken), terwijl zij dalende aandelen in hun mandje houden (wellicht komt het nog goed).
Een beetje korting is geen korting: het boemerang effect
28 maart 2016
Korting maakt kooplustig, toch? Niet in alle gevallen. Recent onderzoek van Cai, Bagchi & Gauri (2016) toont aan dat het soms beter is om een beperkte korting achterwege te laten. Het boemerang effect dat zij beschrijven schrikt anders meer klanten af dan dat het weet aan te trekken, waardoor de aanbieding de afzet schaadt in plaats van helpt te verhogen.
Na de lunch vraag je om de rekening, de serveerster brengt je de bon die aangeeft dat je €25 af dient te rekenen. Je betaalt met een briefje van €20 en een briefje van €10. De serveerster komt terug met het wisselgeld en heeft daarvoor verschillende opties, laten we er 2 onder elkaar zetten:
- 5 muntjes van €1
- 1 briefje van €5
Framing beïnvloedt ons keuzegedrag. We beoordelen een product met 75% mager gehakt positiever dan een product met 25% vet gehakt. In de praktijk komt dat natuurlijk op precies hetzelfde neer. Het zijn de labels op voedingsmiddelen en andere producten die ons kunnen beïnvloeden. Recent onderzoek van Isaac & Poor (2016) toont aan dat dergelijke labels zelfs effect kunnen hebben wanneer we ons daar tijdens de consumptie of ervaring zelf niet direct door laten beïnvloeden, onze herinneringen raken er door gekleurd. Er is sprake van een sleeper framing effect, na afloop beoordelen we de aankoop of ervaring op basis van de framing die we vooraf zagen of hoorden.
Zou je aan een small of medium popcorn voldoende hebben, maar sta je toch ineens met een enorme emmer gepofte maïs in je handen? Marketeers maken veelvuldig gebruik van het Decoy Effect, vrij vertaald het afleidingseffect. In de consumentenpsychologie spreken we van het asymmetrische dominantie-effect, al mag je die term natuurlijk meteen weer vergeten. Meer van belang is wat er gebeurt en hoe dat van invloed is op je keuzes. Laten we met het bekendste voorbeeld beginnen, origineel uitgevoerd in een iets andere vorm in Amerika door psycholoog Dan Ariely.
Laat jij je overtuigen door de twijfel van anderen?
14 maart 2016We zien anderen niet graag lijden, zowel fysieke als psychologische pijn bij anderen roept automatisch een gevoel van empathie bij ons op. Dat leidt er onder andere toe dat we ons onbewust laten overtuigen door de twijfel van anderen, wanneer zij een moeilijke beslissing dienen te nemen. Recent onderzoek van Schrift and Amar (2015) beschrijft een aantal experimenten, net als een eenvoudig model dat de oorzaak voor dit consumentengedrag verduidelijkt.
Waarom kun je een Mama Appelsap nooit meer niet-horen?
11 maart 2016
“Mama Say, mama Sa, Mama Appelsap”. Dat was uiteraard niet wat Michael Jackson zong, maar eenmaal op die manier beluisterd kom je er nooit meer vanaf. Met de juiste ondertitels of aankondiging vooraf horen we vreemde Nederlandse uitspraken in Engelse songteksten. Het gaat bovendien niet om een eenmalig grapje. Zoals Timur Perlin in 2015 al aangaf in DWDD gaat het om ‘onherstelbare beschadigingen’ van nummers, we kunnen het niet meer niet-horen.